Ιούλιος 23, 2020

Ο μεσογειακός χαμαιλέοντας της Σάμου κινδυνεύει από την αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων

Όταν πριν από έντεκα χρόνια, το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» δημιούργησε το 2009 την ερευνητική του βάση στη Σάμο, οργάνωσε εκστρατεία ενημέρωσης για το μεσογειακό χαμαιλέοντα του νησιού που τότε κινδύνευε, λόγω της λαθροθηρίας. Σήμερα ο χαμαιλέοντας της Σάμου προστατεύεται μεν από τους κατοίκους, αλλά ο πληθυσμός του κινδυνεύει από τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούν οι αγρότες στις καλλιέργειες τους.

Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Θοδωρής Τσιμπίδης, διευθυντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», τη μεγάλη ζημία στο οικοσύστημα την προκαλεί η άγνοια: «Για κάποιους λαθροθήρες από το εξωτερικό, που βρίσκονταν εκεί, το σπάνιο προστατευόμενο ερπετό ήταν επιχειρηματική ευκαιρία, καθώς μπορούσαν να κάνουν χρυσές δουλειές, πουλώντας το με μεγάλο κέρδος στη μαύρη αγορά, αφού το φυγάδευαν στους ενδιαφερόμενους αγοραστές στην Ευρώπη, κρυμμένο ακόμα και μέσα σε …φραντζόλες ψωμιού, που αποστέλλονταν στο εξωτερικό ταχυδρομικώς.

Σήμερα, 11 χρόνια μετά, χάρη στις δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης που έγιναν, η λαθροθηρία έχει σχεδόν εξαλειφθεί, όμως ο κίνδυνος είναι πάντα υπαρκτός. Το μεγαλύτερο μέρος της τοπικής κοινωνίας αναγνωρίζει τη σημασία που έχει για το νησί το ιδιαίτερο αυτό ερπετό, το οποίο μπορεί να προσαρμόζει το χρώμα του ανάλογα με εκείνο του περιβάλλοντος και να συλλαμβάνει έντομα με τη γλώσσα του, με ταχύτητα σχεδόν …21 χιλιομέτρων την ώρα. Η άγνοια μπορεί να έχει μειωθεί, αλλά ο μεσογειακός χαμαιλέων εξακολουθεί να κινδυνεύει, με νούμερο ένα εχθρό τα φυτοφάρμακα και τους ακατάλληλους καθαρισμούς των ρεμάτων και των ποταμιών, όπου εναποθέτει τα αβγά του, με την πιθανότητα πυρκαγιάς να αποτελεί πρόσθετη απειλή.

Στρατιώτες που έκαναν θητεία στη Σάμο μετέφεραν παλαιότερα χαμαιλέοντες σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας ως κατοικίδια. Πριν όχι πολλά χρόνια, το δενδρόβιο αυτό ζωάκι, που όταν αισθάνεται απειλή βγάζει έναν ήχο, κάποιοι το φοβόντουσαν, θεωρώντας ότι δαγκώνει ή έχει δηλητήριο. Έτσι βλέπαμε κάποιους ανθρώπους να το χτυπούν με τα μπαστούνια πάνω στα δέντρα. Επίσης, κάποιοι από τους στρατιώτες που έκαναν τη θητεία τους στο νησί επέστρεφαν στο σπίτι τους με έναν χαμαιλέοντα σαν κατοικίδιο… Χαμαιλέοντες από τη Σάμο έφτασαν σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση για αυτό το ιδιαίτερο ερπετό ήταν πολύ σημαντική, για να αναστραφεί γρήγορα αυτό το κλίμα και οι αντιλήψεις. Είδαμε πρώην στρατιώτες, αλλά και Σαμιώτες που ζούσαν σε άλλες περιοχές της Ελλάδας και είχαν χαμαιλέοντες ως κατοικίδια, να επιστρέφουν τα ζώα στο φυσικό τους περιβάλλον, δεν μπορούσαν να φανταστούν, είπαν, τη ζημία που προκαλούσαν εν αγνοία τους» .

Όπως λέει, ο κ. Τσιμπίδης, σήμερα πολλοί αγρότες θεωρούν τύχη να υπάρχουν χαμαιλέοντες στις καλλιέργειες τους, καθώς είναι οι καλοί τους φυσικοί σύμμαχοι για την προστασία από καταστροφικά έντομα όπως είναι ο δάκος. «Έχουμε όμως πολύ δρόμο να διανύσουμε ακόμα… Για να σκοτώσουν οι αγρότες τον δάκο που καταστρέφει τις ελιές -ένα από τα πολλά έντομα που τρώνε οι χαμαιλέοντες- χρησιμοποιούνται μεγάλες ποσότητες χημικών φυτοφαρμάκων, που τελικά σκοτώνουν και τους χαμαιλέοντες, άμεσα ή έμμεσα, ενώ παράλληλα προκαλείται μεγάλη καταστροφή στο οικοσύστημα και φυσικά στη δημόσια υγεία, σε μια εποχή που υπάρχουν τόσο πολλές εναλλακτικές» .

«Είναι αδύνατο να προστατέψεις κάτι, που δεν το γνωρίζεις» λέει από την πλευρά της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η υδροβιολόγος Αναστασία Μήλιου, διευθύντρια Έρευνας του Ινστιτούτου «Αρχιπέλαγος», επισημαίνοντας ότι παρότι το αντικείμενο της οργάνωσης είναι η προστασία της θαλάσσιας ζωής, οι άνθρωποι που απαρτίζουν το Ινστιτούτο δεν μπορούσαν να αγνοήσουν τη μοναδική χερσαία βιοποικιλότητα των νησιών του Αιγαίου, με αποτέλεσμα να επεκταθούν και σε κάποια ζώα της στεριάς.

Όπως λέει, δουλεύοντας εδώ και 20 και πλέον χρόνια σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, διαπίστωσε με θλίψη τη μεγάλη άγνοια που υπάρχει γύρω από την άγρια ζωή και την έλλειψη κατανόησής της, τόσο στις τοπικές κοινωνίες, όσο και στο ευρύ κοινό στην Ελλάδα, αλλά ακόμα και στους πολιτικούς και τις υπηρεσίες, που θα έπρεπε να προστατεύουν την ελληνική φύση.

Κοινοποίηση:
Tags: