Σεπτέμβριος 14, 2016
||||| 1 |||||
675

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ: Οδοιπορικό στη Ζάκυνθο για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας. Το έργο του Συλλόγου ΑΡΧΕΛΩΝ, οι εθελοντές και οι ντόπιοι.

turtle

Ταξιδέψαμε στη Ζάκυνθο και μιλήσαμε με ανθρώπους που έρχονται από όλο τον κόσμο για να συμβάλλουν στην προστασία της θαλάσσιας χελώνας, αλλά και με τους ντόπιους, που ζουν και εργάζονται στο νησί. Μάθαμε για την συνύπαρξη των δύο κοινοτήτων και γίναμε μάρτυρες σε ένα ταξίδι ζωής.

Αποκλειστική συνέντευξη στο www.mybestfriend.gr – All about Pets

Της Ευανθίας Πιτσόλου

Η θαλάσσια χελώνα Caretta caretta, είναι είδος υπό εξαφάνιση, αλλά και το σύμβολο της Ζακύνθου. Μεγάλο μέρος του πληθυσμού της χελώνας προτιμά τις παραλίες του νησιού κατά την περίοδο της ωοτοκίας. Γεγονός που απαιτεί την άμεση παρέμβαση του Συλλόγου ΑΡΧΕΛΩΝ, σε συνεργασία με τον Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο, για την προστασία των φωλιών, καθώς η περίοδος συμπίπτει με την τουριστική σεζόν.

14164156_10205548975844348_2083593850_o

Ο ΑΡΧΕΛΩΝ είναι Σωματείο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που ιδρύθηκε το 1983. Ασχολείται με τη διαφύλαξη των φυσικών πόρων και την καθιέρωση πρακτικών για την αειφορική διαχείρισή τους, τη διατήρηση του θαλάσσιου φυσικού περιβάλλοντος και των παράκτιων οικοσυστημάτων με έμφαση στις Θαλάσσιες Χελώνες, όπως και την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση.

Ο πληθυσμός της Caretta caretta έρχεται στο νησί εποχιακά, ύστερα μεταναστεύει σε διαφορετικούς προορισμούς της Μεσογείου για την εύρεση τροφής και επιστρέφει τον Φεβρουάριο κάθε χρόνο. Μόλις τα αρσενικά και τα θηλυκά ζευγαρώσουν, παραμένουν στα ζεστά ρηχά νερά και τη νύχτα τα θηλυκά βγαίνουν στις προστατευμένες παραλίες όπου δημιουργούν τις φωλιές τους και τοποθετούν μέσα 80 με 120 αυγά τη φορά.

13962507_1412720472076882_1012398948443358557_n

Η υπεύθυνη προγράμματος στην Ζάκυνθο, Anna Lamaj, μας μιλά για το έργο του Συλλόγου και την προσφορά των εθελοντών, που έρχονται από την Αμερική, την Ευρώπη, τον Καναδά και την Αυστραλία, για να συμβάλουν στην προστασία της θαλάσσιας χελώνας, δουλεύοντας πολύ σκληρά και αποκτώντας μια εμπειρία που θα θυμούνται για πάντα.

«Πηγαίνουμε καθημερινά με το πρώτο φως της ημέρας στις παραλίες. Τους πρώτους μήνες, από Ιούνιο, μέχρι τέλη Ιουλίου – αρχές Αυγούστου, ψάχνουμε για φωλιές. Αναγνωρίζουμε τα ίχνη της μητέρας χελώνας, βρίσκουμε τις φωλιές, παίρνουμε κάποιες συγκεκριμένες μετρήσεις που χρειαζόμαστε για το αρχείο μας και τοποθετούμε τον προστατευτικό κλωβό. Μετά, τον Αύγουστο μέχρι και τον Οκτώβρη έχουμε τα χελωνάκια, οπότε ψάχνουμε τα ίχνη τους και κάνουμε ξάνα τις μετρήσεις μας.» Αναφέρει η Anna Lamaj, δίνοντας μας την εικόνα για το πως είναι το πρόγραμμα των εθελοντών.

5

Ωστόσο, από την περιγραφή του προγράμματος μέχρι την εμπειρία του, η πραγματικότητα απέχει πολύ. Δεν πρέπει να ξεχνάμε τι σημαίνει το ελληνικό καλοκαίρι, ιδιαίτερα το τρίμηνο που αναφέρεται παραπάνω. Έχει πάρα πολύ ζέστη και στα νησιά ο τουρισμός είναι στα ύψη. Αυτό σημαίνει πολύ δύσκολες συνθήκες εργασίες, για ανθρώπους που συχνά έρχονται από βόρειες χώρες, σε συνδυασμό με την αντιμετώπιση των διαφόρων προβλημάτων που μπορεί να δημιουργηθούν από τουρίστες, οι οποίοι έχουν έρθει για διακοπές και δεν θέλουν να συμμορφωθούν στους κανόνες και τους περιορισμούς που υπάρχουν στις παραλίες ωοτοκίας.

13879405_10208187279294298_4476920746430989583_n

«Σημαντικό κομμάτι της δουλειάς μας είναι η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού. Έχουμε έναν Ενημερωτικό Σταθμό στο κέντρο της πόλης, για το οποίο ο Δήμος και η Περιφέρεια μας έδωσαν απλόχερα την άδεια καθώς και άλλους Ενημερωτικούς Σταθμούς σε περιοχές που έρχονται τουρίστες, οπότε θα πρέπει να ενημερώνονται.

Τους ενημερώνουμε κατ’ αυτό τον τρόπο για τα μέτρα που θα πρέπει να ακολουθήσουν, τα οποία έχει ορίσει και το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου. Όπως, για το που επιτρέπεται να καθίσουν οι λουόμενοι άλλα και για άλλα μέτρα προστασίας» προσθέτει η Anna.

Για να λειτουργήσει το πρόγραμμα χρειάζεται επιμέλεια, εργατικότητα και αγάπη. Οι εθελοντές ξυπνούν το πρωί, πηγαίνουν στις παραλίες, γυρίζουν, καταγράφουν την ημέρα τους και συνεχίζουν με ενημερώσεις σε ξενοδοχεία ή καραβάκια ξενάγησης που συνεργάζονται με τον Σύλλογο. Κάθε χρόνο έρχονται ως και 150 εθελοντές, ενώ στο πικ της σεζόν συνυπάρχουν στο camping όπου και διαμένουν, μέχρι και 70 άτομα. Η υπεύθυνη του προγράμματος σημειώνει ότι:

«Έχουμε πολλούς εθελοντές που κάνουν την πρακτική τους εδώ, είτε από Πανεπιστήμια του εξωτερικού, είτε του εσωτερικού. Συμμετέχουν στο πρόγραμμα πεδίου της Ζακύνθου αρκετό καιρό, μας ρωτάνε για όλη την διαδικασία της προστασίας, μαθαίνουν πολλά και είναι σημαντική η βοήθεια τους για τον Σύλλογο.

Ο ΑΡΧΕΛΩΝ βασίζεται στους εθελοντές, καθώς το καλοκαίρι ανοίγουν νέα προγράμματα πεδίου και το δυναμικό που χρειάζεται είναι πολύ μεγάλο, οπότε δεν θα καταφέρναμε να κάνουμε τη δουλειά που απαιτείται χωρίς τους εθελοντές μας.»

2

Στην καρδιά του ΑΡΧΕΛΩΝ, στο camping, εκεί που ζουν και συμβιώνουν άνθρωποι πολλών εθνικοτήτων, ξεκινήσαμε την συζητησή μας. Ο Sylvan Benaksas, ταξίδεψε στην Ζάκυνθο από την Ιρλανδία για 4η χρονιά και φέτος τελεί χρέη Monitoring Leader. Μιλά για τον εθελοντισμό και τον Σύλλογο μέσα από τα μάτια ενός ανθρώπου που προσφέρει και παλεύει για έναν καλύτερο κόσμο.

«Πρόκειται για μια σοβαρή δέσμευση. Ταξιδεύεις από την άλλη άκρη του κόσμου για να αναλάβεις μια δουλειά και να την υλοποιήσεις. Πριν έρθω εδώ, η ιδέα που είχα για τον εθελοντισμό σίγουρα δεν ήταν η ίδια. Δεν είχα ποτέ σκεφτεί ότι ο εθελοντισμός ζητά να δώσεις ολόκληρο το είναι σου. Είναι κάτι απίθανο. Πριν έρθω εδώ δεν μπορούσα να καταλάβω πόσο σημαντική, αλλά και πόσο αποτελεσματική, μπορεί να είναι αυτή η δράση.»

1

Βρέθηκε στη Ζάκυνθο πριν τέσσερα χρόνια ως τουρίστας, πέρασε μερικές μέρες στο Λαγανά και δεν είδε σχεδόν τίποτα από αυτά που γνωρίζει τώρα για το νησί. Σε εκείνες τις διακοπές είδε ένα μέρος της Ζακύνθου, ίσως ήταν η αφορμή για να ξαναέρθει, όμως δεν θα μπορούσε με τίποτα να φανταστεί πόσο σημαντικός είναι αυτός ο τόπος για ένας είδος που απειλείται με εξαφάνιση.

Οι σπουδές του στη Ζωολογία του δημιούργησαν το ενδιαφέρον και έτσι έμαθε για τον ΑΡΧΕΛΩΝ. Από τότε έρχεται στο νησί κάθε καλοκαίρι, από τον Μάιο μέχρι τα μέσα Οκτώβρη που ολοκληρώνονται οι ωοτοκίες. Ο ίδιος προσθέτει ότι:

«Είναι πραγματικά μοναδική εμπειρία, υπάρχει συνεργασία μεταξύ ανθρώπων με διαφορετικές κουλτούρες, οπότε και διαφορετικές ιδέες και τρόπο σκέψης. Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον, καθώς βλέπεις πως σκέφτεται κάθε άνθρωπος από έναν διαφορετικό τόπο για μια δουλειά, εξαιτίας αυτής της πολύπολιτισμικότητας έχουμε μια πολύ δημιουργική ατμόσφαιρα

6

Μαζί με τους δύο συνοδοιπόρους στην προστασία της θαλάσσιας χελώνας περπατήσαμε στη συνέχεια στο Καλαμάκι και τον Λαγανά, δύο από τις παραλίες ωοτοκίας του νησιού. Η έκταση των παραλιών είναι μεγάλη, οπότε αντιληφθήκαμε μια ακόμα δυσκολία στο έργο των εθελοντών, οι οποίοι πρέπει να διανύουν όλη την έκταση τους με σκοπό να εντοπίσουν και να προστατεύσουν τις φωλιές.

Η παραλία του Λαγανά δεν αποτελεί προστατευμένη περιοχή απ’ άκρη σ’ άκρη. Η διαφορά είναι εμφανής μέσα σε μόνο πέντε μέτρα. Κοιτάζοντας από την μία πλευρά αντικρίζεις ένα χάος από ξαπλώστρες και ομπρέλες, ενώ από την άλλη οι ξαπλώστρες είναι μετρημένες, τοποθετημένες σε συγκεκριμένες αποστάσεις και οι επισκέπτες ακολουθούν τους κανονισμούς του Θαλάσσιου Πάρκου.

Στο Καλαμάκι η παραλία παραμένει προστατευμένη, με τους ντόπιους επιχειρηματίες να ακολουθούν τους κανονισμούς κατά την περίοδο της ωοτοκίας, ακόμα και αν στην αρχή δυσκολεύτηκαν και όλη αυτή η συνθήκη ήταν για εκείνους κάτι ξένο.

Ο κύριος Γιώργος Συνετός, ντόπιος, γεννημένος και μεγαλωμένος στο νησί, νοικιάζει ξαπλώστρες και ομπρέλες από το 1978, τον συναντήσαμε στην παραλία και μας μίλησε από την δική του πλευρά, για τις χελώνες και τον τουρισμό στη Ζάκυνθο. Μας διηγήθηκε ιστορίες από την εποχή πριν τον ΑΡΧΕΛΩΝ και το Θαλάσσιο Πάρκο. Τότε που δεν υπήρχαν κανονισμοί και οι χελώνες δεν ήταν υπό προστασία. Τότε που δεν είχαν θέσει περιορισμούς ούτε για τη μουσική, ούτε για τα φώτα στις παραλίες.

4

Ακόμα και αν είχε ανοιχτό το κασετοφωνάκι του σε δυνατή ένταση ερχόντουσαν οι χελώνες και γεννούσαν δίπλα του, αναφέρει χαρακτηριστικά σε μια προσπάθεια να μας εξηγήσει ότι είναι ζώα «ανθεκτικά που δεν ενοχλούνται». Ο ίδιος σημειώνει ότι:

«Εγώ έχω εδώ από πίσω 17 στρέμματα και δεν μπορώ να χτίσω εξαιτίας της χελώνας. Δεν μας αποζημίωσε κανένας, κάποια στιγμή μας είπαν ότι μπορεί να γίνει ανταλλαγή με κάποιο άλλο μέρος, αλλά δεν έχει γίνει τίποτα και ούτε θα γίνει.

Εν μέρει το δεχτήκαμε με την πάροδο του χρόνου, γιατί πάντα ο άνθρωπος προσαρμόζεται. Στην αρχή υπήρξαν μεγάλες αντιδράσεις, παρεξηγήσεις, τσακωμοί, με τα παιδιά εδώ, τους χελωνάδες, με το πάρκο, μιλάμε για ιστορίες.»

14063711_1412720348743561_2023566752438752303_n

Ο κύριος Γιώργος μιλάει αληθινά, όπως ένας ντόπιος μιλά για μια νέα κατάσταση που δημιουργήθηκε στον τόπο του, μια κατάσταση που στην αρχή οι άνθρωποι δεν γνώριζαν την σημασία της και όσα στην πορεία θα πρόσφερε. Προσθέτει ότι:

«Κάπου προσαρμοστήκαμε γιατί η ζωή τα φέρνει έτσι. Είπαμε εντάξει, έγινε και μια καλή διαφήμιση στη Ζάκυνθο. Έχει βοηθήσει πολύ το νησί, έχει γίνει το σύμβολό της. Και κάπου λέμε εντάξει. Έχω κι εγώ τις ομπρέλες μου εδώ, βάλε κι εσύ τα άλλα εδώ, ψιλό βολευόμαστε όλοι. Συμβιβαζόμαστε.

Εντωμεταξύ τα νέα παιδιά τώρα, ο γιος μου για παράδειγμα, δεν θα πάει να τσακωθεί για τη χελώνα, τώρα τα παιδιά έχουν άλλη νοοτροπία και σκέψη. Εδώ που τα λέμε με τα παιδιά αυτά (του ΑΡΧΕΛΩΝ) έχει γίνει καλή δουλειά

Παρουσιάζει τα πράγματα έτσι όπως είναι για εκείνον και για δεκάδες ακόμα επιχειρηματίες του νησιού, που έχουν έξι μήνες για να δουλέψουν και να βγάλουν τα χρήματα όλου του χρόνου. Όπως χαρακτηριστικά μας είπε, «ο κόσμος πεινάει», οπότε θα σκεφτεί γιατί να μην βάλει μια ομπρέλα παραπάνω. Κάποιοι το κάνουν και δημιουργείται πρόβλημα με τις φωλιές. Κάποιοι δεν μαζεύουν τις ξαπλώστρες το βράδυ και βρίσκονται οι χελώνες εγκλωβισμένες ενδιάμεσα.

DSCF0214

Στεναχωριέται που του απαγορεύουν να ρίξει μια βάρκα και να πάει μια βόλτα ή να ψαρέψει. Αντιλαμβάνεται τους λόγους και τη σημασία της προστασίας του είδους, όμως του λείπουν κάποιες ελευθερίες που είχε στον τόπο που γεννήθηκε και τις έχει στερηθεί λόγω των κανονισμών του Θαλάσσιου Πάρκου και του ΑΡΧΕΛΩΝ.

Η ιστορία του κύριου Γιώργου μας κάνει να αντιληφθούμε τη σημασία της ενημέρωσης και της ευαισθητοποίησης των ανθρώπων, με στόχο τη συμμετοχή σε ένα τόσο σημαντικό έργο, όπως η προστασία ενός είδους υπό εξαφάνιση.

Το έργο του ΑΡΧΕΛΩΝ είναι μια ολοκληρωμένη προσπάθεια. Από τη δράση στις παραλίες μέχρι την ενημέρωση μικρών και μεγάλων, ντόπιων ή επισκεπτών. Η δουλειά για τους υπεύθυνους του προγράμματος συνεχίζεται και το χειμώνα από τα γραφεία, ενώ στην Αθήνα υπάρχει και το Κέντρο Διάσωσης όπου μεταφέρονται οι χελώνες, περιθάλπονται και όταν είναι πλέον έτοιμες, απελευθερώνονται. Οι εθελοντές με το πέρας της σεζόν επιστρέφουν στον τόπο τους και κάποιοι από αυτούς έρχονται και το επόμενο καλοκαίρι. Το ίδιο και οι χελώνες, μαζί με τους εθελοντές ξεκινάμε και εκείνες το δικό τους ταξίδι και επιστρέφουν τον επόμενο χρόνο.

14191777_10208358587296891_820892947_o(1)

Ο ΑΡΧΕΛΩΝ όπως αναφέραμε και παραπάνω, συνεργάζεται στενά με τους αρμόδιους από το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο, με τους οποίους είχαμε επίσης μια πολύ όμορφη κουβέντα. Μας εξήγησαν και εκείνοι από τη δική τους πλευρά και ως εξουσιοδοτημένος οργανισμός το έργο που έχουν αναλάβει και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν. Σε λίγες ημέρες λοιπόν, έρχεται και η συνέχεια από το ταξίδι μας στο υπέροχο νησί της Ζακύνθου…

Περισσότερες πληροφορίες για το έργο του ΑΡΧΕΛΩΝ μπορείτε να βρείτε στους παρακάτω συνδέσμους:
Site: http://www.archelon.gr
Facebook: https://www.facebook.com/archelon.gr/?fref=ts


Ευανθία Πιτσόλου

Συντάκτρια mybestfriend.gr

Διαβάστε περισσότερα θέματα στο mybestfriend.gr

Κοινοποίηση:
Tags: